دارمستتر معتقد است بر اينكه زبان ماد با زبان اوستا مطابق است ، داخل شدن در بحث اينمسائل از گنجايش اين كتاب و قوهء من خارج است و غرض عمده‌ام از ذكر اينمسائل آنست كه بنمايم چگونه نظريات مختلف درينباب اظهار شده است ، بىشك زبان تكلمى آريان بوده ولى قرابت نزديكى به زبان پارسيها داشته است « 1 » . سناخريب و ماد چنان كه گفته‌ايم ماديها در زمان سلطنت سناخريب در تحت يك ملت درآمدند و در آنزمان فقط يك لشكركشى از طرف آشوريان بفلات ايران مذكور است كه بجانب الليپى يعنى ناحيهء كرمانشاه واقع شده است ، بنابراين ماديها تحت سياست مدبرانه ديوكس مجال و فرصت يافتند كه در طريق ترقى مشى نمايند ، چه سناخريب بقدرى مشغول بابل و ايلام بود كه مجال توجه باحوال كوهستانيهاى دوردست زاگرس را نداشت و اين سلطان مغرور بهيچوجه به مخيلهء خود راه نميداد كه همين شبانان كوهستانى عنقريب شهر معظم نينوا را غارت خواهند كرد و سبب محو شدن اسم آشور از فهرست ملل دنيا خواهند گرديد . اتساع ماد ديااكو يا ديوكس پنجاه و سه سال سلطنت كرد و پسرش فراورتيش « 2 » كه يونانيها فراارتس خواندند در حدود سال 655 قبل از ميلاد بجاى پدر نشست « 3 » ، در اينموقع گمان ما اينست كه دولت ماد هنوز آنقدرت را نداشت كه به خيال امتناع آزادى خراج آشورى بيفتد ويژه اينكه آشور بانيپال باوج اقتدار خود رسيده بود . به نظر ميآيد فراارتس بشيوهء پدر خود دولتهاى كوچك ديگرى را كه در زمان ديوكس ملحق به ماد نشده بودند ضميمه نموده آنگاه مشغول شد باينكه طوايف پارس را كه با ماديها قرابت داشتند و محل ايشان ولايات حاليهء فارس بوده تحت استيلاى خود درآورد .

--> ( 1 ) - « شكى نيست كه زبان ماديها با زبان پارس قديم تقريبا يكزبان بوده و تفاوت جزئى با آن داشته چنان كه در زمان استرابون پارسيها و ماديها زبان يكديگر را به خوبى ميفهميدند » عينا از ايران قديم تأليف پيرنيا صفحهء 46 گرفته شده است ( مترجم ) . ( 2 ) - Fravartish . ( 3 ) - در كتاب « انقراض امپراطوريها » باستناد روايت غيرموثقى از كتاب كتزياس عدهء شاهان ماد دو برابر ذكر شده است « مؤلف » .